Sau vài năm bươn chải ngoài xã hội, bạn sẽ dần hiểu ra rằng: có đến 90% nỗ lực trong đời thực ra đều là vô nghĩa.
Thoạt nghe thì điều này có vẻ khó chấp nhận. Nhưng nếu suy ngẫm kỹ, nhìn vào tình hình thực tế và những câu chuyện xung quanh mình, bạn sẽ thấy đây hoàn toàn là một chân lý. Ví dụ, nếu trước năm 2010 bạn cắn răng mua một căn nhà, rồi đến năm 2020 – 2021 đem bán đi, rất có thể bạn đã lãi vài trăm triệu, thậm chí là cả vài tỷ đồng. Ngược lại, nếu đến năm 2019 bạn mới mua nhà, thì cho đến nay, số người thua lỗ hàng tỷ đồng cũng không hề ít. Trên thực tế, bản chất công việc vẫn là mua nhà – chỉ khác ở một quyết định là mua vào thời điểm nào, vậy mà quyết định ấy lại có thể khiến cho thu nhập tích lũy của vài năm – thậm chí là mấy mươi năm – tan thành mây khói.
Thế nên mới thấy: chọn đúng hướng đi còn quan trọng hơn cả việc nỗ lực. Có những người bán sức khỏe đổi lấy tiền, làm đến kiệt quệ để rồi cuối cùng lại dồn hết toàn bộ tiền kiếm được cho bệnh viện. Nỗ lực quá mức rốt cuộc lại trở thành lợi bất cập hại.
Ai cũng hiểu rằng nếu chỉ làm công ăn lương thì rất khó mà phất lên thành giàu có được. Trong khi đó, những kẻ biết lách luật, đầu cơ trục lợi, lừa lọc, thậm chí dùng mánh khóe lại dễ dàng kiếm được bộn tiền. Điều tối kỵ nhất trong đời là chỉ biết cắm đầu nỗ lực mà không nhìn phương hướng. Sau cùng, kết quả chỉ làm cho tự bản thân bạn cảm động, còn người khác thì dửng dưng, ởi xã hội này chỉ nhìn vào kết quả, nếu không có thành tựu, mọi sự cố gắng của bạn cũng chỉ là câu chuyện cười cho thiên hạ đem ra bàn tán.
Lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực.
Vậy thế nào mới là lựa chọn đúng? Đó là lựa chọn con đường phù hợp với thiên phú, sở thích và đam mê của mình.
Thiên phú là tài năng bẩm sinh mà số mệnh ban cho mỗi người, là năng lực mưu sinh, là bản lĩnh kiếm sống, là phương tiện để con người an thân lập mệnh giữa đời.
Mỗi người đều có thiên phú riêng và lĩnh vực sở trường của mình. Có người bẩm sinh đã nhạy bén với những con số, học các môn tự nhiên thấy rất dễ dàng. Có người lại rất mê văn hóa, thích vẽ vời, viết lách, đọc sách.
Những năm qua, tôi đã gặp không ít chuyện khác lạ: người nói năng vụng về, dễ ngại ngùng mà lại đi làm sales; người hoạt ngôn, hài hước thì lại vùi mình trong nghiên cứu kỹ thuật; người có gia nghiệp để thừa kế thì lại không muốn tiếp quản mà lại thử sức khởi nghiệp với lĩnh vực mới; người lẽ ra có thể thăng tiến trong chốn quan trường thì chấp nhận lại vào doanh nghiệp tư nhân để làm quản lý nhỏ.
Sống chật vật mà không biết tại sao, hở ra là lại than thân trách phận mình có tài mà không gặp thời. Đến khi phải đối mặt với khoản vay mua nhà, mua xe, khi thất bại ê chề thì lại oán trời bất công, cho rằng nỗ lực không được đền đáp. Nào đâu biết rằng mình chọn sai hướng, nên càng đi càng xa.
Cổ nhân nói: Cho hàng trăm con người thông minh cùng tụ về một góc, để họ tự xoay xở mưu sinh; vài năm sau nhìn lại, ắt có người trên, kẻ dưới; ắt có người làm chủ, kẻ làm thuê; ắt có người mạnh, kẻ yếu; ắt có người giàu, kẻ nghèo; ắt có người sang, kẻ hèn. Chúng sinh có kẻ thông minh người khờ khạo, có kẻ thọ người yểu, tất thảy đều là con người, nhưng “long sinh cửu tử” (rồng sinh chín con) mỗi con mỗi khác: có người thiên tư thông tuệ, văn chương trác tuyệt; có người ăn nói xuất chúng; có người khôn khéo giỏi mưu sinh. Tại sao lại có sự khác biệt một trời một vực như vậy? Chẳng qua là vì: Mệnh mà thôi!
Tất nhiên, số mệnh rất quan trọng, nhưng không có nghĩa là sự chủ động của bản thân trở nên vô dụng. Ví dụ, nếu bạn đã sớm xác định thi công chức thì bạn không cần phải quay cuồng chạy đua vào đại học danh tiếng hàng đầu bằng mọi giá. Thay vào đó, bạn có thể dành thời gian để học thêm tài lẻ, luyện chữ, chơi thể thao hay chỉ đơn giản là ngủ đủ giấc để có cơ thể khỏe mạnh. Nhưng ít nhất thì bạn vẫn nên học đại học chính quy và chọn chuyên ngành phù hợp với việc thi công chức. Trong bốn năm đại học, chỉ cần không nợ môn, thời gian còn lại tập trung ôn luyện kiến thức thi tuyển như hành chính công, nghị luận… Đến khi ra trường, khi ấy bạn còn trẻ măng, có lợi thế sinh viên mới tốt nghiệp, sao có thể không đỗ?
Điều quan trọng là bạn phải tìm thấy mảnh đất sở trường của mình từ sớm và tôi luyện ở đó. Hãy nhớ: Chỉ cần bạn nhanh hơn người khác một bước, biết thông tin sớm hơn một chút, bạn chắc chắn sẽ chiếm ưu thế trong cuộc chơi. Tìm đúng vị trí, rèn đúng bản lĩnh, rồi tiền tài sẽ tự đến.
Chủ động hành động theo sở trường, làm điều mình giỏi – đó mới là thuận theo quy luật, thuận theo đạo lý.
Cuộc đời ngắn ngủi vài chục năm, “phong thủy luân chuyển”, cứ mười năm là một đại vận. Một đời người thường trải qua bảy, tám đại vận như vậy. Trong mỗi mười năm, luôn có hai, ba năm cực tốt và hai, ba năm cực xấu. Tốt đến cực điểm sẽ chuyển xấu, xấu đến cùng cực sẽ chuyển tốt, đó chính là quy luật tự nhiên.
Nói đến đây, nhiều người sẽ không tin, cho rằng “đức năng thắng số”, chỉ cần kiên trì là thành công. Đó là vì bạn còn quá trẻ, chưa trải qua thăng trầm lớn. Chờ đến sau này, khi bạn làm thuê mười mấy năm vẫn nghèo túng, rồi một ngày cơ hội tình cờ giúp bạn kiếm được số tiền cả đời không mơ tới, hoặc khi bạn đang đại phú đại quý, làm việc cẩn trọng, đột nhiên một biến cố bất ngờ xảy ra khiến bạn trắng tay, thậm chí là vướng vào vòng lao lý, lúc đó bạn sẽ thấy cuộc đời nhiều khi thật sự giống như một dạng “tâm linh”.
Khi bước chân vào xã hội, bạn làm việc chăm chỉ, thật thà, không bao giờ chểnh mảng, nhưng người được thăng chức lại là kẻ giỏi nịnh bợ, sau đó bạn học cách nịnh bợ, xây dựng quan hệ thì lại bị sếp chê là xao nhãng. Bạn thi cao học, bị loại ở vòng phỏng vấn vì bị “con ông cháu cha” cướp suất. Bạn sống chân thành, ngoại hình ưa nhìn, ăn mặc chỉnh tề, vậy mà tình duyên lận đận, lần yêu duy nhất còn bị người ta cắm cho cặp sừng to tổ bố.
Cứ thế, bạn chìm nổi giữa dòng đời mà không thấy lối thoát. Đột nhiên một năm nọ, bạn gặp được một người bạn, cùng hợp tác một dự án, mọi chuyện suôn sẻ không tưởng. Bạn không cần nịnh bợ, cũng chẳng cần phát huy tài năng xuất chúng, vậy mà tiền kiếm được bằng cả chục năm trước đó cộng lại. Cùng lúc ấy, chuyện tình cảm cũng khởi sắc; những người bạn gặp đều tử tế, công việc ổn định.
Lúc này, bạn sẽ cảm thấy mọi chuyện cứ như là trong mơ. Nó không liên quan nhiều đến việc bạn nỗ lực hay không, mà là hoàn cảnh đưa đẩy bạn đi, chứ không phải bạn thúc đẩy hoàn cảnh.
Thế là bạn bắt đầu hoài nghi: phải chăng số mệnh thực sự tồn tại?
Ngược lại cũng vậy. Khi đang thuận buồm xuôi gió mà bỗng dưng gặp vô vàn trắc trở, người ta cũng sẽ nghĩ đến hai chữ “số mệnh”.
Như triết gia đời Nam – Bắc triều Phạm Chẩn từng nói:
“Đời người như hoa trên cây, cùng sinh một cành, nở chung một nhánh. Gió thổi hoa rơi, có bông đáp xuống màn trướng chiếu êm, có bông rơi ngoài hàng rào vào chốn nhơ bẩn.”
Đời người cũng giống như đóa hoa trong gió. Hoa rơi vào nơi gấm vóc hay rơi xuống chốn nhơ bẩn là do gió quyết định. Khi bông hoa cảm thấy bất lực giữa gió, nhận thấy bản thân không thể dựa vào sức mình để bay đến nơi mong muốn, tự nhiên nó sẽ nhận ra sự tồn tại của gió.
Cơn gió ấy, chính là số mệnh của con người.
Nguồn: 尘洐先生
