ĐỪNG ĐỂ “OVERTHINKING” BÀO MÒN CUỘC ĐỜI BẠN

Ở trên mạng có một câu hỏi: “Nguyên do gốc rễ khiến một người luôn cảm thấy mệt mỏi trong cuộc sống là gì?”

Dưới phần bình luận, có một câu trả lời rằng: “Không phải do năng lực, cũng chẳng phải do ngoại hình, mà là vì bạn chưa xử lý tốt mối quan hệ với chính bản thân mình.”

Trên thực tế, nỗi đau khổ của chúng ta thường không đến từ bản thân sự việc, mà đến từ những xung đột giằng xé bên trong nội tâm.

Khi quá nhạy cảm, một chút biến động nhỏ cũng đủ khiến lòng ta dậy sóng. Lâu dần, ta không chỉ đánh mất sự tự tin mà còn cảm thấy cuộc đời thật vô vị, tẻ nhạt. Có những ngày, dù chẳng làm gì cả, ta vẫn thấy kiệt sức.

Đó chính là dấu hiệu của “kiểu người hay overthinking” (tự tiêu hao năng lượng tinh thần). Quá trình này giống như việc dùng một chiếc thìa, từng chút một múc cạn kiệt năng lực của chính mình.

Để thoát khỏi vũng lầy này và tìm lại nhiệt huyết, hãy thử thực hiện 9 phương pháp sau:

1. Ngừng sống dưới ánh nhìn của người khác

Schopenhauer từng nói:

“Một trong những điểm yếu dở hơi nhất của con người chính là quá để tâm đến việc người khác nhìn nhận mình ra sao.”

Trong cuộc sống, lý do khiến nhiều người không cảm thấy hạnh phúc chính là bởi họ quá nhạy cảm trước phản ứng của những người xung quanh. Một ánh mắt vô tình của đồng nghiệp cũng đủ làm tâm trạng chùng xuống cả ngày; một câu nói bâng quơ của bạn bè cũng khiến bản thân phải trăn trở, suy diễn mãi không thôi. Khi quá coi trọng cái nhìn và đánh giá của thiên hạ, chúng ta vô tình đẩy mình vào cái bẫy của sự nhạy cảm và thói quen lấy lòng người khác, để rồi cuối cùng chỉ chuốc lấy tủi thân về phần mình.

Bạn cần phải hiểu rằng, cuộc đời này suy cho cùng là một hành trình để nuông chiều chính mình. Đến 99% những chuyện xảy ra với bạn thực chất chẳng liên quan gì đến người khác cả. Điều duy nhất bạn thực sự cần để tâm không phải là ánh mắt của thế gian, mà là cảm nhận từ sâu thẳm trái tim mình.

Hãy học cách buông bỏ sự chú ý và kỳ vọng đặt vào người khác để dành trọn thời gian và tình yêu thương cho bản thân. Chỉ khi bạn biết đặt trọng tâm cuộc sống vào chính mình, khi ấy, bạn mới có thể sống một cuộc đời rực rỡ nhất.

2. Ngừng hối tiếc

Có một vị bác sĩ tâm lý nọ, với nhiều năm kinh nghiệm và danh tiếng lẫy lừng trong nghề, đã chia sẻ rằng: Rất nhiều bệnh nhân của ông dành phần lớn thời gian chỉ để hoài niệm về quá khứ, không ngừng hối tiếc về những việc đã làm hoặc những điều chưa kịp thực hiện. Họ cứ mãi dằn vặt: “Giá như lúc đó mình chuẩn bị kỹ hơn một chút…”, “Phải chi ngày ấy mình đừng phạm phải sai lầm đó…”. Những vòng lặp hối hận không hồi kết ấy đến cuối cùng đã đẩy họ rơi vào sự kiệt quệ về tinh thần.

Đời người ngắn ngủi, khó tránh khỏi những lúc nuối tiếc. Sự tự ngẫm lại trong nhất thời có thể giúp ta tiến bộ, nhưng sự hối hận kéo dài chỉ khiến ta chùn bước. Hãy tin rằng, không có con đường nào bạn đi là vô ích cả. Những gì hôm qua bạn mất đi sẽ được bù đắp bằng cách khác vào ngày mai. Thay vì cứ mãi đắm chìm trong quá khứ không thể xoay chuyển, chi bằng hãy chọn cách buông bỏ nhẹ nhàng. Suy cho cùng, chúng ta chẳng thể thay đổi những tiếc nuối đã qua, nhưng hoàn toàn có quyền quyết định tương lai sau này sẽ không còn điều gì phải hối tiếc.

3. Ngừng cầu toàn quá mức

Xung quanh chúng ta, những người theo chủ nghĩa hoàn hảo thường được chia làm hai nhóm. Một là kiểu người luôn đặt ra tiêu chuẩn cao và nghiêm ngặt với chính mình, chuyện gì cũng phải làm đến mức “đỉnh nóc kịch trần” mới chịu. Nhóm còn lại là kiểu người đòi hỏi quá nhiều ở người khác, khắt khe với mọi người và không cho phép những người xung quanh phạm bất kỳ sai lầm nào. Dù thuộc kiểu nào đi nữa, cuộc đời họ đều định sẵn là sẽ phải sống rất mệt mỏi. Bởi lẽ trên thế gian này, chẳng có chuyện gì có thể hoàn toàn như ý ta mong muốn.

Trong Đạo Đức Kinh có câu: “Đại thành nhược khuyết, kỳ dụng bất tệ”. Những sự vật hoàn hảo nhất dường như vẫn luôn có chỗ khiếm khuyết, nhưng cũng chính nhờ thế mà công dụng của nó mới chẳng bao giờ suy kiệt.

Thay vì tự vắt kiệt sức mình trên con đường cưỡng cầu sự hoàn hảo, chi bằng hãy thả lỏng tâm hồn và để lại một “kẽ hở” cho cuộc sống. Khi học được cách chấp nhận những điều chưa trọn vẹn ấy, có thể cuộc đời bạn sẽ không hoàn mỹ, nhưng nó lại trở nên hoàn chỉnh và đủ đầy hơn bao giờ hết.

4. Ngừng suy diễn quá nhiều

Blogger Trương Bất Đồng từng chia sẻ một trải nghiệm đáng nhớ của chính mình như sau:

Hồi mới tốt nghiệp, anh vào làm tại một công ty và được một đồng nghiệp lâu năm hướng dẫn. Thế nhưng, cứ mỗi lần trao đổi, người đồng nghiệp ấy lại nói rất to, giọng điệu nghe gay gắt như thể đang quát mắng.

Suốt một thời gian dài, anh rơi vào tâm trạng u uất. Anh tự dằn vặt, suy diễn đủ điều: Liệu mình có làm gì sai không? Hay mình đã lỡ đắc tội gì với tiền bối?

Mãi về sau anh mới vỡ lẽ: Hóa ra người đồng nghiệp đó bị lãng tai, thường xuyên nghe không rõ lời người khác, vậy nên lúc nói chuyện, ông ấy cũng khó mà khống chế được việc “volume” của mình to hơn mức bình thường.

Thực ra, có rất nhiều chuyện vốn dĩ chẳng có gì to tát. Chỉ vì chúng ta nghĩ quá nhiều, cho nên mới tự làm phức tạp hóa mọi chuyện.

Người ta hay có câu: “Hữu tâm giả sở luy, vô tâm giả vô sở vị” (Người để tâm thì hay mệt mỏi, kẻ vô tư thì lại thảnh thơi). Hạnh phúc ở đời, đôi khi lại nằm ở hai chữ “buông rỗng”.

Khi bạn nhìn thế giới bằng một trái tim thuần khiết và đơn giản, bạn mới có thể cảm nhận được sự tĩnh lặng và an yên giữa dòng đời hối hả.

5. Ngừng lún sâu vào tiêu cực

Có câu nói rằng: “Nghịch cảnh vốn chẳng thể quật ngã được con người, nhưng thái độ mà ta đối diện với nó thì có”

Người lạc quan bước qua năm tháng bằng nhịp chân thong dong và tràn đầy hy vọng. Ngược lại, kẻ tiêu cực lại tự giam mình trong bóng tối của thất bại và những nỗi hoang mang.

Chẳng hạn như, tỏ tình bị từ chối liền cảm thấy số mình được định sẵn là sẽ sống trong cô độc cả đời.

Hay như một lần thi cử không như ý cũng đủ khiến bạn thấy tương lai phía trước chỉ còn là một màu xám xịt.

Cứ như thế, những rắc rối nhỏ nhặt sinh ra cảm xúc tiêu cực, rồi chính cảm xúc ấy lại thổi phồng vấn đề lên gấp nhiều lần. Cuối cùng, một hạt cát cũng có thể trở thành một trận thiên tai.

Người thực sự ưu tú không phải là người chưa từng gặp khó khăn, mà là ngay cả khi nghịch cảnh ập đến, họ cũng tuyệt đối không cho phép mình lún sâu vào sự chán nản và bi quan.

Bởi họ hiểu rằng, việc chìm đắm trong u sầu cũng chẳng thể nào xoay chuyển được thực tại, vậy nên thay vì để nỗi buồn làm mọi chuyện tồi tệ hơn, thà rẵng hãy dùng tâm thế tích cực để đối mặt với phong ba bão táp.

Hãy giữ nụ cười luôn nở trên môi và học cách xem nhẹ mọi sự. Khi tâm ta an tĩnh, vận may mới có thể tìm đến vào lúc ta ít ngờ tới nhất.

6. Ngừng tự giới hạn bản thân

Đôi khi, nỗi đau khổ của con người không đến từ việc thiếu năng lực, mà đến từ việc chúng ta tự mặc định trong đầu một “ngưỡng giới hạn” không thể vượt qua.

Bởi vì không có bằng cấp chuyên môn, ta liền vội vàng từ bỏ ước mơ thuở đầu.

Bởi vì tự coi mình là “lính mới”, thế nên ta chẳng dám nắm bắt lấy những cơ hội quý giá mà bản thân hằng mong muốn.

Dần dà, mỗi khi gặp khó khăn, phản xạ đầu tiên của ta là thoái lui; và mỗi khi vận may gõ cửa, ta lại vô tình để nó vụt mất.

MC nổi tiếng Đổng Khanh từng có một câu nói rất thấm thía:

“Ý nghĩa của sinh mệnh nằm ở sự khai phá chứ không phải cố thủ. Dù là lúc nào đi chăng nữa, chúng ta cũng không được phép đánh mất lòng can đảm để tiến về phía trước. Với những người có lý tưởng, mỗi giai đoạn của cuộc đời đều tươi mới, tràn đầy sức sống và sở hữu những khả năng vô hạn.”

Đời người ngắn ngủi, chỉ vỏn vẹn khoảng 30.000 ngày. Nếu cứ mải mê tự dựng lên những rào cản cho bản thân, bạn sẽ chẳng khác nào đang tự vẽ một vòng tròn rồi nhốt chính mình vào trong đó.

Hãy thử một lần can đảm phá vỡ chiếc lồng đang giam giữ bản thân, đập tan những định kiến “tôi không thể”. Chỉ khi bứt phá khỏi những quy tắc gò bó mình, bạn mới thấy thế giới này rộng lớn biết nhường nào và tận hưởng một cuộc đời rực rỡ theo cách riêng của mình.

7. Ngừng do dự, chần chừ

Có phải bạn đang như thế này?

Vốn dĩ muốn giảm cân, nhưng vừa nghĩ đến việc tập luyện mệt mỏi là lại bắt đầu đắn đo;

Vốn định đi du lịch, nhưng cứ nghĩ đến bao nhiêu việc phải chuẩn bị trước khi xuất phát thì lại thấy chùn bước;

Vốn dĩ muốn khởi nghiệp, nhưng cứ nghĩ đến những khó khăn có thể phải đối mặt thì liền do dự.

Cứ lưỡng lự mãi như vậy, đến cuối cùng mới nhận ra rằng mình chẳng làm được việc gì ra hồn.

Nhà văn Thoát Bất Hoa từng nói:

“Đời người luôn có rất nhiều việc tiến thoái lưỡng nan. Nếu bạn đang phân vân giữa việc làm và không làm, vậy thì đừng suy tính thêm nữa, hãy lập tức bắt tay vào làm ngay đi.”

Cái gọi là “nghĩ kỹ rồi mới làm”, nếu chỉ dừng lại ở chữ nghĩ, thì mọi ước mơ tốt đẹp cuối cùng cũng chỉ biến thành nuối tiếc.

Hãy gạt bỏ những suy nghĩ dao động trong đầu, vứt đi những kế hoạch cứ mãi lởn vởn trong lòng.

Khi còn trẻ, khi vẫn còn ước mơ, hãy mạnh dạn theo đuổi, cứ hết mình mà thử sức.

Rất nhiều chuyện, nếu bạn không quyết đoán trải nghiệm, bạn sẽ chẳng bao giờ biết kết quả rốt cuộc sẽ ra sao.

Dù thành công hay thất bại, chỉ cần bạn can đảm bước ra bước đầu tiên, tin rằng bạn nhất định sẽ thu về những bất ngờ ngoài mong đợi.

8. Ngừng tự công kích chính mình

“Mình thật tệ, nói năng vụng về lại còn EQ thấp”;
“Mình là kẻ thất bại, đến giờ vẫn chẳng làm được trò trống gì”;
“Mình không xứng đáng được yêu thương, vì mình chưa đủ giỏi”.

Một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến việc overthinking chính là việc không thể chấp nhận bản thân, từ đó quay sang tự phủ định và công kích chính mình.
Khi bạn không hài lòng với bản thân, luôn soi mói, trách móc chính mình, thì bạn đã định sẵn cho mình một cuộc sống khó lòng tìm thấy niềm vui.

Sống trên đời, bài học khó nhất nhưng cũng quan trọng nhất, chính là học cách làm hòa với bản thân.

Có thể bạn không giỏi ăn nói, nhưng bạn lại có năng lực hành động xuất sắc đủ để thay thế mọi lời nói hoa mỹ.
Có thể năng lực của bạn chỉ ở mức bình thường, nhưng bạn luôn cần cù chịu khó để gia đình được đủ đầy cơm áo.
Có thể bạn không nổi bật, nhưng bạn có nhân cách tốt đẹp, đủ để nhận được sự yêu mến và tôn trọng của mọi người.

Vì vậy, từ hôm nay, đừng tiếp tục hạ thấp chính mình nữa.
Hãy học cách tin vào bản thân, trân trọng bản thân, và nhìn thấy những điểm sáng nơi con người mình.

Chỉ khi bạn ôm lấy chính mình, thế giới mới mở rộng vòng tay để đón nhận bạn.

9. Ngừng trì hoãn

Khi Obama đắc cử Tổng thống, có người từng hỏi ông:
“Ông cho rằng lợi thế lớn nhất của mình là gì?”
Câu trả lời của ông chỉ có ba chữ: luôn đi trước.

Vì sao phải đi trước?
Bởi vì ông không muốn thói quen trì hoãn trở thành hòn đá cản đường trên hành trình tiến lên của mình.

Trì hoãn giống như từng bông tuyết nhỏ tích tụ lại rồi gây nên trận tuyết lở. Sự chần chừ kéo dài chỉ khiến chúng ta rơi vào trạng thái lo âu và căng thẳng không dứt.

Đánh bại sự trì hoãn thật ra rất đơn giản, chỉ cần ghi nhớ hai chữ: hành động.

Việc hôm nay, làm xong hôm nay; đừng bao giờ để vấn đề bị kéo sang ngày mai mới xử lý.
Khi bạn rèn luyện được năng lực hành động, những nỗi bất an và bực bội trong lòng sẽ dần dần được tháo gỡ.

Chỉ khi bắt tay vào làm, những viễn cảnh tốt đẹp mới không còn là những tưởng tượng suông trên đầu môi.
Sự thay đổi mà bạn khao khát, cần bắt đầu thay đổi ngay từ lúc này.

Không trì hoãn, không chờ đợi, không trốn tránh — cuộc sống bạn mong muốn mới có thể chạy về phía bạn.

Cố nhà văn Dương Giáng từng nói:

“Con người tuy nhỏ bé, đời người tuy ngắn ngủi, nhưng ta có thể học hỏi, tu thân dưỡng tính và tự hoàn thiện chính mình. Giá trị quý báu nhất của con người nằm ở chính bản thân.”

Trong mọi hoàn cảnh, chúng ta vừa là người tạo ra “overthinking”, và cũng là người duy nhất có thể chấm dứt nó. Cuộc chiến với chính mình là cuộc chiến cam go nhất, nhưng khi vượt qua được, bạn sẽ thấy một phong cảnh hoàn toàn khác và cảm nhận được một cuộc đời hoàn toàn khác.

---

Nguồn: 沈健