1. Sự đối lập giữa niềm vui tuổi thơ và thực tại
Khi còn nhỏ, Tết đồng nghĩa với việc được sắm quần áo mới, những thưởng thức những bữa ăn thịnh soạn, được nhận tiền lì xì và được vui chơi thỏa thích. Đó là niềm hạnh phúc đến một cách vô điều kiện. Với một đứa trẻ, Tết là đỉnh cao của niềm vui sướng trong cả năm. Nhưng khi trưởng thành, chúng ta có nhiều khả năng và cơ hội hơn để tự tạo ra niềm vui cho mình (du lịch, mua sắm, tiệc tùng, v.v.), vì thế vị trí đặc biệt của niềm vui ngày Tết trong cả năm giảm đi đáng kể, thậm chí đôi khi còn không bằng một chuyến du lịch nghỉ dưỡng nhẹ nhàng. Sự tương phản ấy khiến người ta cảm thấy rằng “Tết cũng chỉ đến thế mà thôi”.
2. Sự thay đổi về vai trò
Thuở nhỏ, ta là người được nhận lì xì, là trung tâm của sự quan tâm, chăm sóc; khi trưởng thành, ta trở thành người phải gánh vác mọi việc: từ mừng tuổi, chuẩn bị quà cáp, sắm sửa đồ Tết cho đến lo toan việc nhà và chăm sóc cả người lớn lẫn con trẻ. Đằng sau đó là áp lực kép về cả kinh tế và lẫn tâm sức. Do đó, Tết không còn là dịp lễ khiến ta mong chờ khắc khoải như xưa nữa.
3. “Trường thi” về quan hệ xã hội
Với nhiều người trẻ ngày nay, Tết còn giống như một “phòng thi” để xử lý các mối quan hệ gia đình phức tạp. Họ phải đối mặt với áp lực bị giục cưới, giục đẻ, bị so sánh sự nghiệp với “con nhà người ta” và đủ những câu hỏi dò xét từ họ hàng. Những buổi tụ họp vốn để gắn kết tình cảm lại phần nào trở thành “nhiệm vụ xã giao” đòi hỏi phải có EQ cao và sự nhẫn nại để căng não trả lời những câu hỏi ấy sao cho khéo léo. Vì thế, không ít người trẻ chẳng còn mặn mà với việc đi thăm hỏi họ hàng.
4. Sự bão hòa về vật chất và sự phai nhạt của phong tục
Trước kia, chỉ đến Tết mới được ăn những bữa cơm thịnh soạn, được mua sắm quần áo mới; còn nay, những nhu cầu vật chất ấy có thể được đáp ứng bất cứ lúc nào. Sự phong phú dồi dào của đời sống vật chất khiến sức hấp dẫn cốt lõi của Tết – dịp hiếm hoi được cải thiện chất lượng cuộc sống – không còn rõ rệt như trước. Bữa ăn ngày thường và bữa ăn ngày Tết nhiều khi cũng chẳng khác nhau là mấy. Ở nhiều nơi còn cấm đốt pháo, bắn pháo hoa, khiến không khí Tết càng trở nên bình lặng giống ngày thường.
5. Nhu cầu nghỉ ngơi sau một năm mệt mỏi
Đối với nhiều người lao động đã vất vả bươn chải quanh năm, nhu cầu hàng đầu trong kỳ nghỉ Tết dài ngày là được nghỉ ngơi, chứ không phải tham gia các hoạt động xã giao dày đặc với cường độ cao. Lịch trình đi chúc Tết, thăm hỏi họ hàng đôi khi còn mệt hơn cả đi làm, khiến người ta nảy sinh tâm lý kháng cự. Vì thế, nhiều gia đình hiện nay cũng giảm bớt tần suất thăm viếng trực tiếp, thay vào đó là giữ liên lạc qua mạng xã hội hay gọi video – đặc biệt là ở giới trẻ.
6. Xu hướng cá nhân hóa
Con người ngày nay có xu hướng đề cao cá tính và nhu cầu riêng nhiều hơn. Không ít người lựa chọn đi du lịch, nghỉ dưỡng để đón Tết theo cách riêng của mình.
Nguồn: 霜满天
